Project Indonesië

Ver weg, dichtbij

vrijdag 22 mei 2020
Coronatijd. Op heel veel verschillende manieren ervaren we nabijheid en afstand. Op maandag 11 mei ervoeren we dat op een bijzondere manier tijdens een Online Ontmoeting van Delta voor Indonesië. Hoewel we op afstand zaten, ieder in zijn eigen woning, was er nabijheid rondom de zorgen en hoop voor Indonesië. Door de gedeelde ervaring van onzekerheid door het virus is Indonesië dichterbij dan ooit.

De zorgen en hoop voor het eilandrijke land kwamen dichtbij door de aanwezigheid van Kor Grit. Kor is sinds januari 2020 uitgezonden medewerker naar Indonesië. De coronacrisis bracht hem terug in Nederland. Samen met de woorden van twee relatiebeheerders werd het beeld geschetst van een land waar het virus met haar gevolgen heel verdeeld worden ervaren. Het gaat van onwetendheid tot paniek, van zorgeloosheid tot nood.
Lokale verschillen
De maatregelen om de verspreiding van het virus in Indonesië tegen te gaan worden voornamelijk lokaal bepaald. Dit zorgt ervoor dat regels per regio kunnen verschillen. Zeker voor inwoners die voor het inkomen afhankelijk zijn van de straat, zijn de gevolgen groot. Met haast geen sociale vangnetten zoals Nederland rijk is, raken nieuwe regels veel inwoners direct.
De verschillende projecten die gesteund worden door de Delta voelen elk op hun eigen manier de impact van het virus en de ingrepen van de overheid. Zo kiest Dreamhouse ervoor om kinderen op straat op te zoeken en voorlichting te geven over hygiëne. Vormingscentrum P3W mag de vrouwen niet meer bezoeken in de afgelegen dorpen waar ze vandaan komen. Het contact wordt nu via sms en bellen onderhouden. De creativiteit en inzet is bewonderenswaardig!
Acties
Vanuit de situatie in Indonesië, ver weg, ging het laatste gedeelte van de Online Ontmoeting over dichtbij, de eilandrijke Delta. De deelnemers, waaronder een groot gedeelte van de centrale Zeeuwse ZWO, wisselde initiatieven uit van acties die de betrokkenheid bij de projecten in Indonesië levend houden. Van soepactie tot brieven, kaartenverkoop tot spaardoosjes: Delta is ook in coronatijd dichtbij voor ‘ver weg’ Indonesië!

 

Mamit liep groot gevaar op straat

20 mei 2020
Hij liep elke dag uren over straat om groente en fruit te verkopen. Meneer Mamit is 73, heeft een longaandoening en is erg zwak. Hij woont alleen in een vervallen appartement, in een buitenwijk van Jakarta. Zijn kinderen geven niet om hem, daarom moet hij groenten blijven verkopen. Daarmee kan hij de huur en enkele andere basisbenodigdheden betalen.

Gevaar

Gelukkig heeft hij van een gul persoon een stuk land te leen gekregen. Hierop kan hij onder andere bananen, papaja’s en zoete aardappelen verbouwen, die hij op straat verkoopt. Een vrouw die vaak wat bij hem koopt, merkte dat hij bleef doorgaan met de verkoop. Ook terwijl het coronavirus in Jakarta veel mensen had besmet. Ze klopte aan bij een partnerorganisatie van Kerk in Actie om hen de situatie voor te leggen. Samen zijn ze naar Mamit gegaan om de situatie te bespreken. “Ik had geen idee hoe gevaarlijk het coronavirus voor mij is en ik heb het geld nodig om te kunnen overleven. En hoeveel kans ik loop om besmet te raken op straat tijdens de verkoop als er zo’n besmettelijk virus aanwezig is.” Mamit had geen idee, maar ook geen keuze.
Hulp uit onbekende hoek
Na dit gesprek heeft hij financiële ondersteuning gekregen zodat hij niet meer de straat op hoeft om groenten en fruit te verkopen. En een hygiënepakket met onder andere een mondmasker en desinfecterende zeep De vrouw die vaak groenten bij hem kocht, doet nu elke week een aantal boodschappen voor hem. Zo hoeft Mamit de straat niet meer op en wordt hij hopelijk geen slachtoffer va

Daratolona overleeft het virus nu hopelijk wel

14 mei 2020
Mevrouw Daratolona is 70 jaar. Samen met haar man woont ze in een klein dorpje, tientallen kilometers van de stad Palu op Sulawesi. Om te kunnen overleven moet ze twee keer per week naar de stad, maar daar is de kans om besmet te raken enorm groot.

Haar man gaat elke dag in het bos op zoek naar producten om te verkopen, zoals rotan. Daratolana gaat elke woensdag en zaterdag naar de markt in Palu om dit te verkopen. Hiervoor moet ze eerst 5 kilometer lopen met de rotan op haar rug om daarna met het openbaar vervoer naar de markt te gaan. Zij kan twee bundels rotan per keer meenemen. Ze krijgt hierdoor bijna geen inkomsten, maar dit is alles wat ze kan doen om elke dag te overleven.

Onwetendheid

“Ik wist niet wat COVID-19 was. Ik ben nooit naar school geweest, dus ik weet erg weinig”, zegt ze verdrietig. Maar een van de hulpverleners heeft haar uitgelegd dat het een virus is en hoe gevaarlijk het kan zijn. Speciaal voor haar en haar man, omdat ze arm en oud zijn. Mevrouw Daratolona ontmoet altijd veel mensen onderweg en op de markt. Hierdoor zou ze snel besmet kunnen raken.

Levensbelang

“Gelukkig hebben ze mij geadviseerd om thuis te blijven en krijg ik financiële ondersteuning om rijst, vis en wat ander eten te kunnen kopen, zonder dat ik naar de markt hoef te gaan. Dat laatste is van levensbelang, omdat ik anders geen eten kan kopen…”
Op dit moment zijn er veel ouderen, net als mevrouw Daratolona, die op markten of als straatverkopers moeten blijven werken voor hun eten. Ze zijn nog steeds aan het overleven, na de tsunami in 2018. Ze zijn niet alleen arm, maar ook oud en kwetsbaar. Een risicogroep voor het virus, met de ergste gevolgen. Er wordt gekeken hoe deze groep zoveel mogelijk thuis kan blijven door financiële ondersteuning. En samen met voorlichting dit virus hopelijk kunnen overleven.

Ver weg, dichtbij
Coronatijd. Op heel veel verschillende manieren ervaren we nabijheid en afstand. Op
maandag 11 mei ervaarden we dat op een bijzondere manier tijdens een Online Ontmoeting
van Delta voor Indonesië. Hoewel we op afstand zaten, ieder in zijn eigen woning, was er
nabijheid rondom de zorgen en hoop voor Indonesië. Door de gedeelde ervaring van
onzekerheid door het virus is Indonesië dichterbij dan ooit.
De zorgen en hoop voor het eilandrijke land kwamen dichtbij door de aanwezigheid van Kor
Grit. Kor is sinds januari 2020 uitgezonden medewerker naar Indonesië. De coronacrisis
bracht hem terug in Nederland. Samen met de woorden van twee relatiebeheerders werd
het beeld geschetst van een land waar het virus met haar gevolgen heel verdeeld worden
ervaren. Het gaat van onwetendheid tot paniek, van zorgeloosheid tot nood.
De maatregelen om de verspreiding van het virus in Indonesië tegen te gaan worden
voornamelijk lokaal bepaald. Dit zorgt ervoor dat regels per regio kunnen verschillen. Zeker
voor inwoners die voor het inkomen afhankelijk zijn van de straat zijn de gevolgen groot. Met
haast geen sociale vangnetten zoals Nederland rijk is, raken nieuwe regels veel inwoners
direct.
De verschillende projecten die gesteund worden door de Delta voelen elk op hun eigen
manier de impact van het virus en de ingrepen van de overheid. Zo kiest ​Dreamhouse
ervoor om kinderen op straat op te zoeken en voorlichting te geven over hygiëne.
Vormingscentrum P3W ​mag de vrouwen niet meer bezoeken in de afgelegen dorpen waar
ze vandaan komen. Het contact wordt nu via sms en telefoon onderhouden. De creativiteit
en inzet is bewonderenswaardig!
Vanuit de situatie in Indonesië, ver weg, ging het laatste gedeelte van de Online Ontmoeting
over dichtbij, de eilandrijke Delta. De deelnemers, waaronder een groot gedeelte van de
centrale Zeeuwse ZWO, wisselde initiatieven uit van acties die de betrokkenheid bij de
projecten in Indonesië levend houden. Van soepactie tot brieven, kaartenverkoop tot
spaardoosjes: Delta is ook in coronatijd dichtbij voor ‘ver weg’ Indonesië!

Pagina voor Indonesië van corona-campagne:
https://www.kerkinactie.nl/actueel/2020/04/de-stille-coronaramp-in-indonesie

Wachten op God tot hij antwoord: ‘Hier ben ik’

vrijdag 8 mei 2020
Fintria Hermawati werkt in Indonesië als financieel medewerker bij Yabima.(Een organisatie die zich inzet voor de ontwikkeling van de agrarische sector). Wanneer ze in januari voor het eerst hoort van het coronavirus lijkt alles in Indonesië nog in orde te zijn en worden er gewoon plannen gemaakt voor het aankomende jaar. Maar dat pakte heel anders uit…

Wat heeft je geraakt?
“Wie had ooit gedacht dat het virus zich zo snel zou ontwikkelen en alle grenzen over zou steken? Ook in Indonesië bleven we eerst gespaard, maar we waren echt geschokt toen de president de eerste besmetting aankondigde op 2 maart. Eind maart drong de ernst van het virus pas echt goed door. We hoopten dat de pandemie snel zou eindigen en vroegen ons tegelijk af, kunnen we er zelfs iets tegen doen om dit virus tegen te gaan? Ik ben erg blij dat we met elkaar de schouders eronder zetten om het virus tegen te gaan!“

Welk bijbelverhaal heeft je hoop gegeven?
“Ik maak me grote zorgen. Ik hoor verhalen van vrienden uit Jakarta waar de meeste besmettingen zijn en tegelijk zie ik wat er om me heen gebeurd. Loopt dit uit in een economische crisis en erger nog, een voedselcrisis? Er is nu een run op persoonlijke beschermingsmiddelen, maar hoe lang duurt het nog voordat er een run is op voedsel? Tegelijk denk ik: maak je niet alleen maar zorgen, doe iets! Maar wat dan? Tijdens een online kerkdienst wordt ik geraakt door Jesaja 58: 1 – 12. Hierbij een gedeelte van de tekst:

5 Zou dat het vasten zijn dat ik verkies? Is dat een dag van onthouding: dat iemand het hoofd buigt als een riet en zich met een rouwkleed neerlegt in het stof? Noemen jullie dat soms vasten, is dat een dag die de Heer behaagt? 6 Is dit niet het vasten dat ik verkies: misdadige ketenen losmaken, de banden van het juk ontbinden, de verdrukten bevrijden, en ieder juk breken? 7 Is het niet: je brood delen met de hongerige, onderdak bieden aan armen zonder huis, iemand kleden die naakt rondloopt, je bekommeren om je medemensen? 8 Dan breekt je licht door als de dageraad, je zult voorspoedig herstellen. Je gerechtigheid gaat voor je uit, de majesteit van de Heer vormt je achterhoede. 9 Dan geeft de Heer antwoord als je roept; als je om hulp schreeuwt, zegt hij: ’Hier ben ik.’

Daarna zag ik dat er zoveel mensen zoveel goede dingen aan het doen waren. Er werden extra voedingssupplementen aan boeren gegeven, omdat de simpele reden dat zij niet ziek moesten worden. Dan is er geen eten meer. Mensen zijn begonnen met het maken van mondkapjes of geven de taxichauffeurs online een steuntje in de rug. Geïnspireerd door al deze acties nam ik contact op met verschillende vrouwen uit mijn gemeente. Ik nodigde hen uit om samen mondkapjes te maken. Iedere vrouw droeg op haar eigen manier bij. Sommigen doneerden geld, anders schonken stof en weer anderen zetten de kapjes in elkaar. Door samen te delen konden we 500 mondkapjes maken! Ik hoop dat we altijd kunnen blijven delen. Niet zodat mensen trots op ons zijn, maar dat Gods ons ziet en hoort. En dat Hij antwoord: ‘Hier ben ik!’

 

De gevolgen van het coronavirus: een onzekere terugkeer

Blog 2                                                                                                                                 zaterdag 28 maart 2020

Er is geen ontkomen aan, vrijwel alles gaat momenteel over het coronavirus, zo ook deze blog. Terwijl sommigen het enkele weken geleden nog als onschuldige griep zagen wordt het nu een regelrechte crisis genoemd. De ontwrichtende kracht van de pandemie is ook voor Saskia en mij realiteit geworden, afgelopen week moesten we namelijk Indonesië verlaten om tijdelijk terug te keren naar Nederland.

De onzekerheid van het bestaan in Indonesië

De onvoorspelbaarheid van de natuur is vele Indonesiërs niet vreemd. Terwijl ik twee generaties terug moet voor ervaringen van de meedogenloosheid van de natuur in Nederland, kent Indonesië in de laatste twee decennia al diverse natuurrampen met honderdduizenden slachtoffers tot gevolg. Dit is niet slechts een kwestie van schaal, een gevolg van de grootte van het land. Sinds onze aankomst in Yogyakarta eind januari zijn er diverse overstromingen geweest in Jakarta en West Java, is de Merapi vulkaan twee keer tot uitbarsting gekomen, hebben we een kleine aardbeving gehad en heeft de stroming in de rivieren en de zee ten zuiden van Yogyakarta meerdere mensenlevens gekost. Het leven in Indonesië is misschien over het algemeen meer bepaald door toevalligheid dan in Nederland en de onzekerheid van het bestaan lijkt door veel mensen te zijn geïnternaliseerd.

Misschien is dat mede waarom er in Indonesië meer ontspannen op het coronavirus geageerd wordt dan in Nederland. Ook in Indonesië zijn de scholen en universiteiten gesloten, de UKDW, waar ik werk, al sinds midden maart. Bovendien is het uitzonderlijk rustig op staat in Yogyakarta. Toch gaat een groot deel van het publieke leven gewoon door. Markten, restaurants en de vele koffietentjes zijn nog gewoon open. Natuurlijk kunnen vele arbeiders, vooral in de informele sector, zich helemaal niet permitteren om niet naar hun werk te gaan, maar ook veel niet-economische activiteiten zijn niet afgelast.

Het zekere voor het onzekere

Des te groter was onze verbazing toen Saskia en ik vorige week maandag lazen dat de Nederlandse ambassade in Jakarta alle reizigers adviseert terug te keren naar Nederland. In eerste instantie dachten we dat dit geen betrekking op ons had maar vooral van toepassing was op toeristen. Twee dagen later zette de ambassade deze boodschap echter kracht bij met de oproep tot terugkeer aan alle Nederlandse permanente bewoners in Indonesië. Na zorgvuldige afweging van Kerk in Actie met de UKDW en met Saskia en mij is daarom besloten de oproep van de ambassade te volgen en ons tijdelijk terug te laten keren naar Nederland. Enkele dagen later maakten we een wandeling door het park Taman Kearifan bij ons in de buurt toen we een telefoontje kregen met de vraag of we zaterdag al konden vertrekken. Na een paar hectische dagen kwamen we met de nodige tegenzin zondagochtend aan op Schiphol.
Saskia en ik hebben helaas de onzekerheid van het bestaan ons nog niet eigen kunnen maken, zoals vele Indonesiërs dat wel lijken te hebben. Deze tijdelijke periode van terugkeer, waarin veel onduidelijk en vrijwel alles veranderlijk is zal dus niet makkelijk worden. We proberen zoveel mogelijk het leven en de ontwikkelingen in Indonesië te volgen. Gelukkig kunnen we online taallessen blijven volgen, contact onderhouden met vrienden en collega’s en kan ik waar mogelijk zelfs de online colleges van de UKDW volgen.
Ondertussen is in Indonesië het coronavirus nu wel erkend als de ramp die het is, vooral in Jakarta, maar het is nog erg onzeker of het Indonesische gezondheidsstelsel de zorgvraag van potentieel miljoenen Indonesiërs aankan. Ik hoor de afgelopen weken regelmatig van Indonesische collega’s en vrienden over mensen die ziek worden of zelfs komen te overlijden, maar die niet getest worden op het coronavirus. Het is dus nog maar de vraag of ooit inzichtelijk zal worden hoeveel slachtoffers het virus zal maken in het land.

Kor Grit     Theologiedocent in Indonesië

Naar de bron van batik

Blog 1                  vrijdag 21 februari 2020
Sinds drie weken mogen Saskia en ik Yogyakarta onze woonplaats noemen. Het is natuurlijk een hectische periode met veel gewenning, maar tegelijkertijd ook met veel verwondering en mooie nieuwe ervaringen. Bovendien is het verband tussen Nederland en Indonesië nooit ver te zoeken. Zo merkte ik ook tijdens een bezoek aan pendeta Aris, een predikant en bekende batik schilder in Yogyakarta.

Uitzenddienst

De zondag voor ons vertrek naar Indonesië kregen waren we nog verwelkomd in de Ichthuskerk in Tholen voor een uitzenddienst. Tijdens de dienst werd ondermeer stilgestaan bij de gastvrijheid van de universiteit en kerken in Indonesië voor ons als gasten uit Nederland. Verder werd de schoonheid van de diversiteit aan kerken en gelovigen benadrukt. De perspectieven en ervaringen van Indonesiërs kunnen een verrijking voor ons eigen geloof en spiritualiteit betekenen. Dat wordt goed geïllustreerd in de batik van pendeta Aris. Door middel van deze typisch Indonesische kunstvorm geeft hij heel concreet en beeldend uiting aan het christendom in Indonesische en Javaanse context. Zijn batik van het verhaal over de wonderbare spijziging werd door Kerk in Actie aan de Ichthuskerk aangeboden.

Interreligieuze batik

Enkele weken na deze uitzenddienst had ik het geluk dat ik diezelfde pendeta Aris kon bezoeken. In zijn atelier in Yogyakarta hadden we een gesprek over Indonesische cultuur en hoe deze vorm krijgt in Indonesische kerken. Verder vertelde pendeta Aris dat veel van zijn batik gemaakt wordt door moslims en christenen gezamenlijk. Hij ziet de kunst als een middel om christenen en moslims uit de omgeving met elkaar in contact te brengen en ervoor te zorgen dat ze goed met elkaar overweg kunnen. Door de batik raken christenen en moslims in gesprek over religie, spiritualiteit en hun gezamenlijke Javaanse cultuur.

Al met al zijn de eerste weken in Yogyakarta dus een prachtige introductie geweest in Indonesische cultuur en in interreligieuze relaties in het land. De komende jaren hoop ik over precies deze onderwerpen steeds meer te leren.